Phòng cháy chữa cháy cho cửa hàng nhỏ: làm đủ dùng
Cập nhật: 02/11/2026
Cháy quán lúc nửa đêm, sáng ra chỉ còn đống tro. Vốn liếng bao năm gom góp mất trong một giờ. Chủ quán trắng tay mà còn nợ tiền hàng nhà phân phối. Cháy không chừa quán nào, quán càng nhỏ càng dễ cháy vì dây điện cũ và đồ đạc chen chúc.
Phòng cháy không tốn nhiều tiền. Một bình chữa cháy vài trăm nghìn, một buổi kiểm tra điện, mấy thói quen tắt bếp rút điện mỗi tối. Bài này đưa ra cách phòng cháy đủ dùng cho quán nhỏ, làm một lần rồi duy trì.
Vì sao quán nhỏ dễ cháy
Nguyên nhân thứ nhất là điện cũ và quá tải. Dây nhôm từ chục năm trước, ổ cắm cắm năm sáu thiết bị, dây sạc điện thoại cắm qua đêm. Quán nhỏ hay tự đấu thêm dây mà không tính tải. Dây nóng dần rồi chập lúc nửa đêm không ai biết. Kiểm tra và thay dây cũ là việc rẻ nhất mà cứu được cả quán.
Nguyên nhân thứ hai là bếp lửa không người trông. Quán ăn đun bếp gas, bếp dầu suốt ngày, lúc đông khách quên tắt bếp sau. Dầu ăn sôi trào bắt lửa, gas rò gặp tia lửa. Bếp đặt gần thùng giấy và chai nhựa thì lửa lan trong phút. Quy định bếp luôn có người khi lửa cháy, tắt bếp là việc đầu khi dọn quán.
Nguyên nhân thứ ba là hàng dễ cháy chất đống. Thùng carton, bao bì ni lông, chai cồn, bình xịt xếp sát bếp và sát ổ điện. Tia lửa nhỏ gặp đống này thành đám lớn. Kho chật thì hàng tràn ra lối đi, cháy là không có đường chạy. Cách hàng dễ cháy xa nguồn lửa ít nhất hai mét. Bảo hiểm hàng hóa cho quán nhỏ đã nói trong bài bảo hiểm hàng hóa cho cửa hàng nhỏ.
Nguyên nhân thứ tư là không có đồ chữa cháy và không biết dùng. Cháy nhỏ bằng cái chảo mà không có bình thì thành cháy quán. Có bình mà để trong kho khóa cửa thì bằng không. Nhân viên chưa bao giờ cầm bình nên lúc cháy luống cuống. Mua bình và tập dùng một lần là đủ cho cả quán.
Hiểu bốn điều này để bạn phòng từ gốc điện và bếp, không chờ cháy mới lo. Cháy phòng được, chỉ cần làm trước.
Trang bị tối thiểu cho quán nhỏ
Món thứ nhất là bình chữa cháy bột bốn ký. Quán một tầng một bình đặt gần cửa, quán có bếp thêm một bình gần bếp, quán hai tầng mỗi tầng một bình. Mua bình có tem kiểm định, đừng mua bình trôi nổi rẻ tiền. Treo bình ở chỗ dễ thấy, đừng để sau đống hàng. Giá vài trăm nghìn một bình dùng được mấy năm.
Món thứ hai là cầu dao tổng dễ với tới. Cháy điện thì cúp cầu dao là việc đầu tiên. Cầu dao đặt gần cửa, dán nhãn rõ, đừng để đồ che mất. Cả nhà phải biết cầu dao ở đâu. Tối đóng cửa cúp bớt cầu dao khu không dùng. Thói quen này chặn được chập điện ban đêm.
Món thứ ba là chăn chống cháy hoặc khăn bông to. Cháy chảo dầu thì đậy chăn lên là tắt, nhanh hơn đi tìm bình. Khăn bông nhúng nước phủ lên người khi chạy qua lửa. Mua một chăn chống cháy để gần bếp, giá không đắt mà cứu được nhiều ca. Dạy nhân viên cách dùng chăn vì ai cũng làm được.
Món thứ tư là đèn pin và lối thoát thông. Mất điện lúc cháy thì đèn pin cứu mạng. Để đèn pin ở quầy và ở kho, kiểm tra pin mỗi tháng. Lối đi trong quán luôn thông, đừng chất hàng chặn cửa sau. Cửa sau khóa trong thì treo chìa ngay cạnh. Thoát được người là còn tất cả. Lưu điện dự phòng cho quầy tính tiền đã nói trong bài lưu điện dự phòng cho quầy tính tiền.
Món thứ năm là số điện thoại khẩn cấp dán ở quầy. Một một bốn chữa cháy, số điện khu vực, số chủ nhà. Lúc cháy người ta hoảng không nhớ số. Dán to ở chỗ dễ thấy, lưu vào điện thoại mọi nhân viên. Gọi sớm năm phút thì quán còn cứu được.
Thói quen mỗi ngày chặn cháy
Thói quen thứ nhất là tắt bếp và khóa gas khi dọn quán. Bếp tắt, van gas khóa, nồi niêu nhấc khỏi bếp. Kiểm tra bằng mắt và bằng tay trước khi về. Giao cho một người chịu trách nhiệm bếp mỗi ca. Quên một lần có thể không sao, quên nhiều lần thì sớm muộn cũng cháy.
Thói quen thứ hai là rút điện không cần thiết ban đêm. Biển hiệu, quạt, sạc pin, ấm đun rút hết. Chỉ để tủ lạnh và camera chạy. Ổ cắm qua đêm là ổ chập điện nhiều nhất. Đi một vòng rút điện mất ba phút. Ba phút này rẻ hơn mọi loại bảo hiểm.
Thói quen thứ ba là không thắp nhang gần hàng. Bàn thờ để xa kệ hàng dễ cháy, nhang thắp xong không để无人. Vàng mã đốt ở chỗ thoáng xa quán, có người trông đến khi tắt hẳn. Nhiều vụ cháy quán bắt đầu từ cây nhang. Cẩn thận với lửa nhỏ như với lửa lớn.
Thói quen thứ tư là dọn rác giấy và ni lông mỗi tối. Thùng carton xé nhỏ buộc gọn để xa bếp và xa ổ điện. Chai cồn và bình xịt để tủ riêng. Quán gọn thì lửa không có gì để lan. Đổ rác hết không để qua đêm cũng chặn được chuột gián. Giấy phép và quy định cho quán bán lẻ đã nói trong bài thủ tục giấy phép cửa hàng bán lẻ.
Thói quen thứ năm là kiểm tra mùi gas và mùi khét mỗi sáng. Mở cửa ngửi một vòng trước khi bật điện. Mùi gas thì mở cửa thoáng và gọi thợ, không bật công tắc. Mùi khét thì tìm ổ cắm và dây nóng trước khi bán. Năm phút kiểm tra buổi sáng cứu được cả ngày.
Dạy nhân viên xử lý khi cháy
Điều thứ nhất là hô hoán và cúp điện. Thấy cháy thì hô to cho cả quán biết, người gần cầu dao cúp ngay. Đừng im lặng tự dập vì lửa lan nhanh. Hô sớm thì khách chạy kịp và người đến giúp. Dập lửa là việc thứ hai, báo động là việc đầu.
Điều thứ hai là xịt bình vào gốc lửa. Rút chốt, hướng vòi vào chân lửa, bóp cò quét qua lại. Đứng cách hai mét, đứng phía trên gió. Xịt vào ngọn lửa thì phí thuốc. Tập một lần với bình cũ để ai cũng biết. Bình nhỏ chỉ dập được lửa nhỏ, lửa to thì chạy.
Điều thứ ba là cháy dầu không dội nước. Đậy vung hoặc phủ chăn ướt lên chảo. Dội nước vào dầu sôi thì lửa bùng gấp mười lần. Dạy kỹ điều này cho người đứng bếp. Dán giấy nhắc ở tường bếp để lúc hoảng còn đọc được.
Điều thứ tư là chạy khi lửa quá tầm. Lửa cao quá đầu người, khói đen đặc, nóng rát mặt thì bỏ hàng chạy ngay. Cúi thấp men theo tường ra cửa, lấy khăn ướt che mũi miệng. Không quay lại lấy tiền và điện thoại. Người còn thì làm lại được, người mất thì hết.
Bảng so sánh nhanh
| Việc cần làm | Làm đúng | Làm sai |
|---|---|---|
| Bình chữa cháy | Mỗi tầng một bình, để gần cửa | Mua rồi khóa trong kho |
| Điện ban đêm | Rút hết đồ không cần, chỉ để tủ lạnh | Cắm sạc và quạt qua đêm |
| Bếp lửa | Tắt bếp khóa gas mỗi tối, có người trông | Bếp cháy không người ngó |
| Hàng dễ cháy | Cách bếp và ổ điện hai mét | Chất thùng giấy sát bếp |
| Khi cháy nhỏ | Cúp điện rồi xịt gốc lửa | Dội nước vào chảo dầu |
| Khi lửa lớn | Bỏ hàng chạy, gọi một một bốn | Cố vào lấy tiền hàng |
Ví dụ thực tế tại quán phở
Anh Minh bán phở, bếp gas đỏ lửa từ sáng đến tối. Dây điện câu thêm cho quạt và tủ mát chằng chịt trên trần. Tối đóng cửa chỉ tắt bếp, điện để nguyên. Một đêm ổ cắm quạt chập, lửa bén vào thùng giấy gần đó. May hàng xóm thấy khói gọi dậy, anh cúp cầu dao và xịt bình kịp. Quán cháy xém một góc, thiệt hại vài triệu.
Sau vụ đó anh làm lại hết. Thuê thợ đi lại dây điện, chia ổ cắm đủ tải. Mua hai bình chữa cháy, một gần cửa một gần bếp. Tối nào cũng rút điện quạt và sạc, khóa van gas, quét thùng giấy ra xa bếp. Dạy hai nhân viên cách xịt bình và số gọi chữa cháy. Dán số khẩn cấp ở quầy.
Một năm sau bếp gas rò nhẹ, nhân viên ngửi mùi làm đúng bài: mở cửa thoáng, không bật điện, gọi thợ đến thay van. Không có thiệt hại gì. Anh bảo tiền sửa điện và mua bình chưa bằng một góc thiệt hại vụ cháy xém năm ngoái. Phòng cháy xong thì ngủ ngon hơn hẳn.
Anh còn lập lịch kiểm tra định kỳ dán ở kho. Mỗi tháng xem đồng hồ bình một lần, mỗi quý thử đèn pin và xem lại lối thoát có bị chặn không, mỗi năm nhờ thợ kiểm tra điện một lần. Mất một buổi mỗi năm mà quán an toàn cả năm. Anh dặn nhân viên mới ngày đầu là học cách cúp cầu dao và xịt bình trước khi học bán hàng. Người mới nào cũng biết xử lý cháy cơ bản sau buổi đầu.
Điều cần nhớ
Phòng cháy cho quán nhỏ không phức tạp và không đắt. Ba việc cần làm: mua đủ bình chữa cháy và để chỗ dễ lấy, kiểm tra lại điện và bếp gas một lần cho đàng hoàng, và giữ thói quen tắt bếp rút điện mỗi tối. Cháy một lần là mất trắng, phòng cả năm không tốn bao nhiêu. Nếu quán bạn chưa có bình chữa cháy thì mua ngay tuần này, đừng để đến khi cần mới nhớ.
Cần tư vấn theo ngành, gọi hotline/Zalo 0907.943.968.
Bài viết này mang tính tham khảo chung. Quy định phòng cháy chữa cháy khác nhau ở từng địa phương, bạn nên hỏi công an khu vực về yêu cầu cho quán của mình.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng nhỏ cần mấy bình chữa cháy là đủ?
Quán dưới năm mươi mét vuông cần ít nhất một bình bột bốn ký đặt gần cửa ra vào. Quán có bếp thì thêm một bình nữa đặt gần bếp nhưng không quá sát lửa. Quán hai tầng thì mỗi tầng một bình. Bình để chỗ dễ thấy dễ lấy, đừng khóa trong kho. Kiểm tra đồng hồ bình mỗi ba tháng, kim về đỏ thì nạp lại ngay.
Nguyên nhân cháy quán phổ biến nhất là gì?
Chập điện đứng đầu vì dây cũ, ổ cắm quá tải, sạc pin qua đêm. Thứ hai là bếp gas và bếp dầu quên tắt. Thứ ba là thắp nhang và đốt vàng mã gần hàng dễ cháy. Quán nhỏ hay mắc cả ba vì tiết kiệm không thay dây và chủ quan. Kiểm tra điện mỗi năm một lần rẻ hơn nhiều so với mất cả quán.
Cháy nhỏ mới phát thì dập thế nào?
Cúp cầu dao điện ngay nếu cháy liên quan điện, khóa van gas nếu cháy từ bếp. Dùng bình chữa cháy xịt vào gốc lửa chứ không xịt vào ngọn. Cháy dầu ăn thì đậy vung hoặc phủ khăn ướt, tuyệt đối không dội nước vì dầu bắn ra cháy to hơn. Lửa to quá tầm bình thì bỏ hàng chạy ra ngoài và gọi một một bốn.
Có cần mua bảo hiểm cháy cho cửa hàng không?
Nên mua nếu vốn hàng trên năm mươi triệu vì phí mỗi năm chỉ vài trăm nghìn. Bảo hiểm không cứu được quán nhưng cứu được vốn làm lại. Chụp ảnh hàng hóa và giữ hóa đơn nhập để khi cần có căn cứ đòi bồi thường. Đọc kỹ điều khoản loại trừ vì nhiều gói không đền khi cháy do chập điện tự ý đấu nối.
Dùng EBIZ cho việc này
- Giải pháp cho cửa hàng tạp hóa — nghiệp vụ cấu hình sẵn cho cửa hàng mới mở.
- Bảng giá EBIZ — báo giá riêng theo quy mô cửa hàng và thiết bị đi kèm.