Bán trả góp hay thu tiền một lần cho quán nhỏ

Khách đứng trước món hàng vài triệu, trong túi không đủ tiền. Bán một lần thì mất đơn, cho trả góp thì đơn về tay nhưng tiền về sau. Câu này xuất hiện ở tiệm điện thoại, cửa hàng nội thất, tiệm xe đạp, cả tiệm bán đồ gia dụng.

Bài này so hai cách thu tiền, trả góp và trả một lần, tính rõ tiền nằm ở đâu, rủi ro chỗ nào, và nói cả hướng thứ ba là đẩy sang công ty tài chính.

Bán trả góp: chốt được đơn, tiền về từ từ

Trả góp làm đơn dễ chốt hơn. Cùng một món hàng, khách đắn đo cả tháng vì chưa gom đủ tiền, cho chia mỗi tháng vài trăm là chốt trong buổi. Nhóm khách trả góp thường là người đi làm, sinh viên, cặp vợ chồng mới cưới, tức là nhóm không có sẵn tiền nhưng có thu nhập đều.

Nhưng trả góp là vốn của mình nằm ngoài quán. Món hàng đã đi rồi, tiền chưa về đủ, mà mình vẫn phải nhập món mới để bán. Vốn một lần chỉ đủ nhập ba món, cho trả góp cả ba thì tháng sau không còn tiền nhập thêm. Quán nhỏ hay mắc chỗ này: bán được nhiều mà két ngày càng mỏng.

Rủi ro thứ hai là khách ngừng trả. Phần lớn khách không cố ý quỵt, họ chỉ gặp chuyện đột xuất rồi ngại, rồi lặng luôn. Món hàng đã qua tay thì cũ, lấy lại bán tiếp cũng lỗ. Cách đòi khách nợ lâu mà vẫn giữ được khách đã có ở bài khách hàng nợ lâu đòi sao khéo.

Rủi ro thứ ba là sổ sách lẫn. Mười khách trả góp, mỗi người một kỳ khác ngày, không ghi rõ thì tới tháng thứ tư không ai biết ai còn nợ bao nhiêu. Lúc đó không phải mất tiền vì khách quỵt, mất tiền vì mình quên.

Thu tiền một lần: tiền về ngay, dễ bỏ mất đơn

Thu một lần là cách lành nhất về tiền. Bán xong, tiền vào két, vốn quay lại ngay để nhập món khác. Không sổ theo dõi, không nhắc nợ, không lo khách mất tích.

Điểm yếu là mất nhóm khách chưa đủ tiền. Nhóm này không hề nhỏ, nhất là với món giá cao. Cùng một chiếc tủ, cùng một điện thoại, khách có đủ tiền mua ngay chỉ chiếm một phần, phần còn lại sẽ mua ở đâu đó cho trả góp nếu mình không làm.

Cách giữ khách mà không cho nợ là đặt cọc giữ hàng. Khách trả trước một phần, mình giữ món đó lại, gom đủ thì giao. Cách này vẫn chưa phải trả góp nhưng giữ được đơn. Cách nhận cọc cho khách đã có ở bài đặt cọc giữ hàng cho khách quen.

Bảng so sánh một nhìn

Tốc độ chốt đơn: trả góp dễ chốt, thu một lần khó hơn.

Tiền về: trả góp về từ từ, thu một lần về ngay.

Vốn bị chiếm: trả góp chiếm nhiều, thu một lần không chiếm.

Rủi ro mất gốc: trả góp có, thu một lần không.

Công theo dõi: trả góp phải ghi sổ từng kỳ, thu một lần không cần.

Khách nhắm tới: trả góp khách chưa đủ tiền, thu một lần khách có sẵn tiền.

Số đơn bán ra: trả góp nhiều hơn, thu một lần ít hơn.

Món hàng phù hợp: trả góp món giá cao, thu một lần món giá thấp.

Sổ sách: trả góp phải có sổ theo khách, thu một lần chỉ cần sổ doanh thu.

Đổi trả, bảo hành: trả góp rắc rối hơn, thu một lần gọn hơn.

Ví dụ tiệm điện thoại cho khách trả góp

Tiệm điện thoại nhỏ, mỗi tháng bán khoảng ba chục máy, giá trung bình sáu triệu. Trước đây chỉ bán thu một lần, tháng nào cũng có khách hỏi trả góp rồi đi.

Chủ tiệm thử cho trả góp ba kỳ, thu trước bốn mươi phần trăm. Tháng đầu bán thêm được tám máy. Nhưng tháng đó tiền nhập hàng hụt, vì tám máy đã đi mà chỉ thu được bốn mươi phần trăm mỗi máy.

Cách sửa là đặt trần: mỗi tháng chỉ cho trả góp tối đa năm máy, tương đương số vốn chủ tiệm chấp nhận nằm ngoài. Số còn lại vẫn bán thu một lần, hoặc đẩy qua công ty tài chính để nhận đủ tiền ngay.

Điểm rút ra: trả góp phải có trần, tính theo số vốn chấp nhận nằm ngoài chứ không tính theo số đơn muốn bán. Không đặt trần thì càng bán càng thiếu tiền nhập.

Ví dụ cửa hàng nội thất bán một lần vẫn đắt khách

Cửa hàng nội thất nhỏ bán bàn ghế gỗ, giá mỗi bộ từ mười đến ba mươi triệu. Chủ cửa hàng quyết định không cho trả góp, chỉ thu một lần.

Thay vào đó, cửa hàng làm hai việc. Một là nhận đặt cọc ba mươi phần trăm rồi giao sau hai tuần, khách có thời gian gom tiền mà mình không mất đơn. Hai là giới thiệu khách sang một công ty tài chính quen, khách trả góp bên đó, cửa hàng nhận đủ tiền sau vài ngày.

Cách này giữ được dòng tiền khỏe. Mỗi bộ bàn giao xong là tiền đã về đủ, không có khoản nào treo. Cửa hàng chỉ mất một khoản phí nhỏ cho đối tác, đổi lại không phải đòi nợ.

Điểm rút ra: không cho trả góp không có nghĩa là mất khách trả góp. Đẩy sang đối tác tài chính là cách giữ cả hai: khách trả từ từ, mình nhận đủ ngay.

Tự cho trả góp hay đẩy sang công ty tài chính

Tự cho trả góp: mình giữ toàn bộ phần chênh, không mất phí cho ai, khách biết ơn vì mình linh động. Nhưng mình gánh rủi ro, mình đòi nợ, mình theo dõi sổ.

Qua công ty tài chính: mình nhận đủ tiền trong vài ngày, công ty lo thủ tục và đòi khách, mình không phải nhắc nợ ai. Nhưng hồ sơ phải đủ giấy tờ, khách phải qua bước thẩm định, và mình bị trừ một khoản phí.

Chọn theo số lượng. Một tháng ba đến năm đơn trả góp thì tự làm rẻ hơn. Trên mười đơn thì tự làm bắt đầu nặng, lúc đó nên qua đối tác. Cửa hàng làm cả hai cũng được: khách quen thì tự cho trả, khách lạ thì đẩy qua đối tác.

Có một điểm dễ bỏ qua: qua công ty tài chính thì khách đứng tên vay ở công ty, không phải ở quán. Sau này khách chậm trả, công ty đòi khách chứ không đòi quán. Đây là lý do nhiều quán nhỏ chọn cách này dù mất phí.

Cách ghi sổ khi tự cho trả góp

Ghi ngay lúc thu tiền, không đợi cuối ngày. Cuối ngày dễ quên, nhất là hôm đông khách.

Mỗi khách một dòng, ghi rõ tên, số điện thoại, món hàng, tổng giá, số đã thu trước, số kỳ còn lại, ngày tới hạn từng kỳ. Số điện thoại quan trọng hơn địa chỉ, vì tới hạn thì nhắn tin nhanh hơn.

Cuối mỗi kỳ, gạch một ô khi khách trả. Đầu tháng mở sổ, nhìn cột ngày là biết ai tới hạn trong tuần này. Cách ghi nợ đầy đủ để không thất thoát đã có ở bài ghi nợ đầy đủ không thất thoát.

Nếu số khách trả góp lên vài chục, sổ tay bắt đầu đuối. Lúc đó dùng phần mềm có mục công nợ, nhập một lần rồi máy tự nhắc ngày tới hạn. Một khoản treo quên ba tháng có thể bằng tiền lãi cả tháng bán.

Khi nào nên cho trả góp

Nên cho trả góp khi món hàng giá cao so với thu nhập tháng của khách, khi khách quen đã mua vài lần, khi món hàng khó cũ đi theo thời gian, và khi mình có đủ vốn chịu được khoản treo.

Nên cho trả góp với khách quen trước, khách lạ sau. Khách đã mua hai ba lần thì rủi ro thấp hơn hẳn. Khách lạ đòi trả góp món đắt tiền thì nên đẩy qua đối tác.

Cũng nên cho khi quanh khu đã có quán khác cho trả góp. Lúc đó không cho là tự đẩy khách sang bên kia, còn cho thì ít nhất mình giữ được đơn. Hạn mức cho mỗi khách nên đặt theo mức mình chịu được, cách tính hạn mức đã có ở bài cho khách nợ bao nhiêu là vừa.

Bẫy thường gặp khi cho trả góp lần đầu

Bẫy đầu tiên là quên thu tiền đặt cọc. Khách nói khéo là tuần sau đưa, mình ngại nên cho mang hàng về trước. Tuần sau khách không đưa, hàng đã dùng được một tuần, đòi lại cũng được nhưng ai cũng khó chịu.

Bẫy thứ hai là cho nhiều người cùng lúc mà vốn không theo kịp. Ba đơn trả góp đầu làm mình phấn khởi, tới đơn thứ mười thì tiền trong két không đủ nhập hàng tuần sau. Mà đã giao hàng rồi thì không thu hồi được, đành phải vay thêm tiền nhập hàng.

Bẫy thứ ba là người quen mua chịu kiểu trả góp. Anh em trong nhà mua món đắt tiền, nói trả góp như khách ngoài. Khách ngoài không trả thì mình đòi, người quen không trả thì không dám đòi. Món đó thành khoản mất thực tế, sổ sách vẫn ghi là còn phải thu.

Bẫy thứ tư là hợp đồng quá dài mà không ghi rõ trách nhiệm khi món hàng có vấn đề. Món hư trong tháng thứ hai, khách dừng trả vì chưa sửa xong, mình nhìn thấy hàng nằm ở nhà khách mà tiền không về. Hợp đồng phải nói trước ai lo chuyện này.

Quy tắc phòng cả bốn bẫy là một: không có tiền cọc thì không giao hàng. Cọc ba mươi phần trăm là con số vừa phải, vì khách đã có động cơ trả tiếp mà mình vẫn giữ được vốn quay vòng.

Cách xử lý tiền mặt thiếu so với sổ khi nhiều khoản đang treo đã có ở bài tiền mặt lệch số xử lý sao.

Khi nào chỉ nên thu một lần

Chỉ thu một lần khi vốn mỏng, khi quán mới mở chưa biết khách thế nào, khi món hàng dễ hỏng hoặc dễ mất giá nhanh, và khi mình không có ai theo dõi sổ.

Cũng chỉ thu một lần khi khách mua món giá thấp. Món vài trăm nghìn thì chia ba kỳ không đáng công theo dõi, mà mỗi kỳ thu một ít lại dễ lẫn.

Quán đang lỗ vốn càng nên thu một lần. Giai đoạn cần tiền mặt để xoay thì trả góp là kéo dài thêm tình trạng thiếu tiền. Cách xử lý khi quán đang kẹt vốn đã có ở bài cửa hàng lỗ vốn xử lý sao cho nhẹ.

Chốt lại

Trả góp không phải cách bán dở, nó là cách mở thêm nhóm khách chưa đủ tiền. Nhưng nó đổi tiền mặt lấy doanh thu, nên chỉ dùng khi vốn đủ rộng.

Thu một lần là cách lành nhất, và nếu muốn vẫn phục vụ khách trả góp thì đẩy qua công ty tài chính.

Ba việc phải làm trước khi cho trả góp: đặt trần số đơn mỗi tháng theo vốn chịu được, thu trước ít nhất ba mươi phần trăm, và ghi sổ ngay lúc thu. Thiếu một trong ba thì khoản trả góp dễ biến thành khoản mất.

Cần tư vấn theo ngành, gọi hotline/Zalo 0907.943.968.